Bez kategorii Kobiety na rynku pracy

Sytuacja kobiet na rynku pracy.

Trochę his­torii..

Należy pod­kreślić, że do koń­ca XIX w. akty­wność zawodowa kobi­et była pejo­raty­wnie postrze­gana. Rolę kobi­ety upa­try­wano w zaj­mowa­niu się obow­iązka­mi domowy­mi i w opiece nad dziećmi.

Kodeks Napoleona z 1804 roku umożli­wiał kobiecie pracę wyłącznie za zgodą męża. 

Wybuch I Wojny Świa­towej spowodował wzrost znaczenia zawodowego kobi­et. W związku z wysyłaniem mężczyzn na front wojen­ny, kobi­ety zastępowały mężczyzn na stanowiskach pra­cy . Częs­to kobi­ety prze­j­mowały rodzinne biz­nesy w związku ze śmier­cią spokrewnionych członków rodziny.

Na dobrą sprawę dopiero po zakończe­niu II wojny świa­towej, zapoc­zątkowany rozwój gospo­dar­czy i tech­no­log­iczny spowodował powol­ny rozwój życia zawodowego kobiet.

Nie zapom­i­na­jmy, że kobi­ety miały trud­niejszy dostęp do edukacji i zdoby­wa­nia wyk­sz­tałce­nia. Wpływ na no miały uwarunk­owa­nia społeczne, kul­tur­owe i religijne.

W I połowie XX w. rozpowszech­niona była teo­ria deter­miniz­mu bio­log­icznego, która zakładała wyżs­zość mężczyzn oraz głosiła, że kobi­ety ze wzglę­du na swo­je ograniczenia bio­log­iczne i psy­chiczne nie są w stanie speł­ni­ać się w świecie naukowym.

We wczes­nych lat­ach XX w., gdy kobi­ety zostały wpuszc­zone do świa­ta aka­demick­iego, zaob­ser­wować moż­na było ” efekt Matyldy”. Pomi­janie w dyser­tac­jach i pra­cach naukowych wkładu i osiąg­nięć żeńskiej częś­ci zespołu naukowego.

Maria Curie-Skłodows­ka nie mogła stu­diować ani na Uni­w­er­syte­cie Jagiel­lońskim ani Warsza­wskim. Ten pier­wszy zaczął przyj­mować w swo­je pro­gi kobi­ety dopiero w 1894 roku. We wczes­nych lat­ach w nom­i­nac­jach do Nagrody Nobla, Maria też została pominię­ta, nomi­nowano tylko Pier­re’a Curie, który pisał wyjaśnienia, że małżonkowie pra­cow­ali razem i nie moż­na pom­inąć wkładu Marii Curie- Skłodowskiej.

Możli­we, że stereo­typy głoszące lep­sze, zdol­noś­ci wer­balne kobi­et i osiąg­nię­cia matem­aty­czne mężczyzn wpły­wa­ją na rzeczy­wis­tość w tej materii.

Należy odd­ać sza­cunek wszys­tkim kobi­etom, które odniosły sukcesy po mimo represji z jaki­mi się spotykały.

w XXI wieku nadal obser­wu­je­my dyskrymi­nację ze wzglę­du na płeć w sferze zawodowej.

Rodza­je dyskrymi­nacji kobi­et na rynku pracy.

Kobieta pracująca zdalnie jest zestresowana. za nią jest bawiąca się dziewczynka
  • Celowe dzi­ałanie jed­nej grupy społecznej prze­ciw drugiej. Ograniczanie jed­nej grupie dostępu do dóbr dostęp­nych powszech­nie tj. pieniądze, władza, prawa oby­wa­tel­skie, stanowiska pra­cy, szkole­nia, del­e­gac­je, awanse itd…
  • Inny sposób ewalu­acji osób ze wzglę­du na płeć wpły­wa­jące na zróżni­cow­anie sytu­acji mężczyzn i kobi­et w obszarze zawodowym, wynika­jące z pozbaw­ienia równych praw i szans.
  • Samodyskrymi­nac­ja” — sytu­ac­ja ta ma miejsce, kiedy oso­by z grupy dyskrymi­nowanej wyk­lucza­ją się same bądź wzajemnie .

Kobi­ety same siebie oce­ni­a­ją gorzej i nie wierzą w swo­ją wiedzę i umiejęt­noś­ci. Kobi­ety wiedząc, że mogą być oce­ni­ane według niespraw­iedli­wych uprzedzeń i stereo­typów częs­to w pełni nie wyko­rzys­tu­ją swo­jego potenc­jału. Także częs­to mówią, że lep­iej w roli przełożonych postrze­ga­ją mężczyzn.

  • Dyskrymi­nac­ja przez świato­poglą­dowe wzorce religi­jne i kul­tur­owe, w sytu­acji kiedy mężczyźni w życiu zawodowym dyskrymin­u­ją kobi­ety, bądź gdy kobi­ety boją się wyjść poza ramy wpo­jone w domu rodzin­nym, bo wychowały się w patri­ar­chal­nej społeczności.

W związku z powszech­ną opinią, że kobi­eta poświę­ca się życiu rodzin­nemu, kobi­ety częs­to słyszą na spotka­ni­ach rekru­ta­cyjnych pyta­nia doty­czące sytu­acji rodzin­nej i o plany założe­nia rodziny, pyta­nia o dys­pozy­cyjność, wyjazdy etc.

  • Kole­jnym prze­jawem dyskrymi­nacji jest trak­towanie gorzej osób, które zgłosiły fakt związany z wys­tępowaniem różnych naruszeń związanych z dyskrymi­nowaniem w miejs­cu pra­cy. Represjonowanie spraw­ia, że prze­jawy dyskrymi­nacji w miejs­cu pra­cy częs­to nie są zgłaszane. Związane jest to ze stra­chem przed utratą ben­e­fitów takich jak szkole­nia, awanse czy pre­mie, nie wspom­i­na­jąc o utra­cie zatrudnienia.
  • Dyskrymi­nac­ja zatrud­nieniowa ma miejsce wtedy, gdy kobi­ety są obsadzane na mniej płat­nych stanowiskach z mniejszą możli­woś­cią awan­su. Kobi­ety oce­ni­ane przez pryz­mat “sytu­acji rodzin­nej” rzadziej są wysyłane na szkolenia.

Obra­zowo sytu­ację kobi­et na rynku pra­cy moż­na opisać następu­ją­co. Częs­to kobi­ety tkwią w zamkniętej stre­fie ogranic­zonej z jed­nej strony przez ” lep­ką podłogę” z drugiej przez “szk­lany sufit”. “Lep­ka podło­ga” opisu­je stan trwałego przy­dzie­le­nia zawodów pełnionych przez kobi­ety, do grupy zawodów mniej opła­canych. Nato­mi­ast “szk­lany sufit” to niewidzialne przeszkody bloku­jące kobi­etom możli­wość awan­su i obe­j­mowa­nia kierown­iczych stanowisk.

Kobi­ety częś­ciej swój czas poświę­ca­ją na opiekę nad dzieć­mi i nad starszy­mi członka­mi rodziny.

Kobi­ety po prze­jś­ciu na emery­turę częś­ciej niż mężczyźni angażu­ją się w opiekę nad wnukami.

Pan­demia a sytu­ac­ja kobi­et na rynku pracy.

W roku 2020 w kra­jach z grupy OECD więcej kobi­et pod­jęło zatrud­nie­nie w branży technologicznej.

Mniej kobi­et niż mężczyzn kończy w Polsce kierun­ki ICT.

Rok 2021 pokazał, że w warunk­ach epi­demi­o­log­icznych to kobi­ety częś­ciej tracą pracę niż mężczyźni. Związane jest to z fak­tem, że to one częś­ciej pracu­ją w sek­torach, które dotk­li­wie odczuły skut­ki obec­nej sytu­acji pan­demicznej. Kobi­ety częś­ciej pracu­ją w branży gas­tro­nom­icznej, turysty­cznej, usłu­gowej bądź rozrywkowej.

Raport Gen­der Equal­i­ty Index pokazał, że Pol­ki poświę­ca­ją 47% swo­jego cza­su na opiekę nad dzieć­mi i domem, pod­czas gdy mężczyźni poświę­ca­ją 25% cza­su na sprawy rodzinne i domowe. Z kolei raport Glob­al Gen­der Gap z 2020r. pokazał, że w Polsce jedynie 20,1 % akty­wnych kobi­et zaj­mu­je stanowiska kierownicze.

Dane GUS na koniec III kwartału ogłos­zone w grud­niu 2021 roku pokazu­ją, że wskaźnik akty­wnoś­ci zawodowej dla osób w wieku pro­duk­cyjnym wyniósł 79,9%, licz­ba osób pracu­ją­cych wyniosła pon­ad 16,8 mln. Wśród pracu­ją­cych prze­ważali mężczyźni, którzy stanow­ili 54,6%.

Nato­mi­ast stopa bezrobo­cia dla Bada­nia Akty­wnoś­ci Eko­nom­icznej Polaków spadła do 3%. 

6% osób pracu­ją­cych w III kwartale pra­cow­ało w sys­temie pra­cy zdalnej.

Wskaźnik zatrud­nienia kobi­et w porów­na­niu z II kwartałem 2021 roku wzrósł o 1,4%.

Niewąt­pli­wie prob­lem dyskrymi­nacji ze wzglę­du na płeć, jest nadal newral­gicznym punk­tem w sferze kul­tur­owej, społecznej, zawodowej i religi­jnej. Z pewnoś­cią szer­sze wyko­rzys­tanie potenc­jału zawodowego kobi­et miało­by wymierne skut­ki dla gospo­dar­ki i wzrost PKB. Czas pokaże, czy rola kobi­et na rynku zawodowym, gospo­dar­czym, naukowym i poli­ty­cznym wzrośnie.

Miejmy nadzieję, że nasz kraj weźmie przykład z Islandii, która ma najniższy współczyn­nik bezrobo­cia wśród kobi­et wynoszą­cy 3%.

Do tego potrze­ba zmi­an leg­is­la­cyjnych i społecznych zachę­ca­ją­cych kobi­ety do zdoby­wa­nia wyk­sz­tałce­nia i real­i­zowa­nia się w życiu zawodowym. Potrze­ba rozwiązań, które zapewnią kobi­etom elasty­czne grafi­ki i ułatwień pozwala­ją­cych na łącze­nie życia rodzin­nego z zawodowym.

Źródła:

Wikipedia

Glob­al Gen­der Gap Report 2020

Glob­al Equal­i­ty Index

Główny Urząd Statystyczny